Döviz faturasında hangi TCMB kuru kullanılır

15:30

TCMB, gösterge niteliğindeki döviz kurlarını her iş günü saat 15:30'da ilan eder; bu kurlar ertesi gün Resmî Gazete'de yayımlanır. Bir vergi dairesi özelgesi de bu sırayı aynen böyle anlatır. Döviz faturasında hangi kurun kullanılacağı sorusunun cevabı, bu iki an arasındaki farkta saklı.

Bu yazı, euro ya da dolar cinsinden fatura kesen ajanslar için kuralı ve pratikteki karşılığını anlatıyor.

Kanun ve tebliğ ne diyor

KDV Kanunu'nun 26. maddesine göre bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrilir.

KDV Genel Uygulama Tebliği bu cari kuru somutlaştırır: döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği günkü Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB döviz alış kuru üzerinden Türk parasına çevrilir. Merkez Bankası'nın Resmî Gazete'de ilan etmediği dövizlerde ise cari döviz kuru esas alınır.

Hizmet işlerinde vergiyi doğuran olay, Kanun'un 10. maddesine göre kural olarak hizmetin yapılmasıdır. Hizmet tamamlanmadan önce fatura düzenlenirse, faturada gösterilen tutarla sınırlı olmak üzere faturanın düzenlenmesi anıdır.

Pratikte hangi gün

Bu kurallar birleşince sonuç şudur: bugün kesilen faturada, bugünkü Resmî Gazete'de yayımlanan kur kullanılır. Bu da bir önceki iş günü 15:30'da ilan edilen döviz alış kurudur. Bugün 15:30'da ilan edilen yeni kur, bugünün faturası için değil, sonraki günün işlemleri içindir.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 18.08.2017 tarihli özelgesi de aynı yöndedir: sözleşmede bir kur belirlenmemişse, faturanın düzenlendiği tarihte Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB döviz alış kuru kullanılır. Hafta sonu ve resmi tatil gibi kur yayımlanmayan günlerde, bu günlerden önceki ilk iş gününde yayımlanan kur esas alınır.

Örnek: Pazartesi kesilen bir euro faturası, cuma günü 15:30'da ilan edilen döviz alış kurunu kullanır. Pazartesi 15:30'da ilan edilen kur ise salı günü kesilecek faturaların kurudur.

Alış mı, satış mı, efektif mi

TCMB her para birimi için döviz alış, döviz satış, efektif alış ve efektif satış kurlarını ayrı ayrı yayımlar. Tebliğin esas aldığı kur döviz alış kurudur. Satış ya da efektif kurla çevirmek, matrahı tebliğden farklı hesaplamak demektir.

Fark küçük değildir: alış ve satış kuru arasındaki makas, büyük tutarlı bir faturada Türk lirası karşılığını hissedilir biçimde değiştirir. Muhasebe programınızın varsayılan olarak hangi kuru çektiğini bir kez kontrol etmek yeterlidir.

Aynı özelge, taraflar sözleşmede belirli bir kur kararlaştırmışsa o kurun dikkate alınacağını da belirtir. Sözleşmenizde böyle bir hüküm varsa, uygulamayı muhasebecinizle teyit edin.

Ödeme başka kurla gelirse

Fatura kesildikten sonra ödeme farklı bir kurla gelirse kur farkı doğar. KDV Kanunu'nun 24/c maddesi kur farkını matraha dahil unsurlar arasında sayar. Kur farkının ayrıca nasıl belgeleneceğini muhasebecinizle netleştirin; asıl fatura ise kesildiği günün kuruyla kalır.

Neden bu kadar önemli

Yanlış kur küçük bir fark gibi görünür, ama zincirleme etkiler. KDV matrahı, gelir kaydı ve sonradan hesaplanacak kur farkı aynı rakamdan türer. Bir gün kaymış bir kur, faturanın kendisinden çok bu üç kaydı birden etkiler.

Ajanslarda en sık görülen durum, faturanın taslak olarak günler önce hazırlanıp sonra kesilmesidir. Taslağı hazırladığınız günün kuru, faturayı kestiğiniz günün kuru değildir. Kur, taslağın değil faturanın tarihine göre belirlenir.

Kısa kontrol listesi

Faturanın tarihini belirleyin; hizmet tamamlanmadan kesiyorsanız vergiyi doğuran olay faturanın kendisidir.

Hizmet fatura kesilmeden önce tamamlandıysa, vergiyi doğuran olay hizmetin tamamlanmasıdır. Faturayı bu tarihe yakın kesmek, kur sorusunu basitleştirir.

O günkü Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB döviz alış kurunu alın; o gün kur yayımlanmadıysa bir önceki yayımı kullanın.

Faturada döviz tutarını, kullanılan kuru ve tarihini ve Türk lirası karşılığını açıkça gösterin. Kur satırı, bir yıl sonra soru geldiğinde en çok işinize yarayacak satırdır.

Bu yazı hakkında

Bu yazı genel bilgi içindir, vergi danışmanlığı değildir. Özelgeler yalnızca başvuran mükellefi bağlar ve mevzuat değişebilir; kendi işleminiz için mali müşavirinize danışın.

SmoothOS bunu nasıl yapıyor

SmoothOS'ta döviz faturasının Türk lirası karşılığı, fatura kesildiği anda sabitlenir; taslakken sabitlenmez. Kullanılan kur, düzenleme gününden önce ilan edilen son TCMB döviz alış kurudur, yani pazartesi kesilen fatura cuma kurunu alır. Kur gerektiğinde elle de girilebilir ve proformada kurun tarihi ile Türk lirası karşılığı ayrı bir satırda yazar.